Ինչպե՞ս է աշխատում օստեոպաթը։
Համաձայն օստեոպաթների պատրաստման ԱՀԿ-ի 2010 թվականի ուղենիշների՝ օստեոպաթիան ախտորոշման և բուժման համար հիմնվում է ձեռքով հպման վրա։ Այն հաշվի է առնում մարմնի, մտքի և հոգու փոխկապակցվածությունը առողջության և հիվանդության պայմաններում՝ շեշտադրելով օրգանիզմի կառուցվածքային ու գործառութային ամբողջականությունը և ինքնավերականգնման բնական կարողությունը։ Օստեոպաթները կիրառում են բուժական ձեռքային տարբեր տեխնիկաներ՝ ֆիզիոլոգիական գործառույթները բարելավելու և/կամ սոմատիկ դիսֆունկցիայի հետևանքով խախտված հոմեոստազը պահպանելու համար։ Սոմատիկ դիսֆունկցիան մարմնի հենաշարժական համակարգի փոխկապակցված բաղադրիչների՝ ոսկրային, հոդային ու միոֆասցիալ կառուցվածքների, ինչպես նաև դրանց առնչվող անոթային, ավշային և նյարդային տարրերի գործառույթի խանգարումն է կամ փոփոխությունը։
Օստեոպաթներն օգտվում են կառուցվածքի և գործառույթի փոխկապակցվածության մասին իրենց գիտելիքներից՝ նպաստելու օրգանիզմի ինքնակարգավորման և ինքնավերականգնման կարողություններին։ Պացիենտի խնամքի և բուժման այս ամբողջական մոտեցման հիմքում մարդու՝ որպես դինամիկ գործառութային միասնության պատկերացումն է։ Դրա բոլոր մասերը փոխկապակցված են, և այն ունի ինքնակարգավորման ու ինքնավերականգնման սեփական մեխանիզմները։
Աշխատանք կոնկրետ մարդու հետ
Օստեոպաթիան լայնորեն կիրառվում է Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում, իսկ շատ երկրներում ներառված է առողջապահական համակարգում։
Առողջության մասին հոգ տանելու բոլոր եղանակների մեջ կարելի է առանձնացնել երկու բևեռ՝ հիվանդությունների բուժում և կոնկրետ մարդկանց բուժում։
Առաջին մոտեցումը հիմնված է մարդկանց մեծ խմբերի հետազոտությունների վրա․ օրինակ՝ եթե դեղամիջոցն օգնել է «միգրեն» ախտորոշմամբ մասնակիցների 70%-ին, այն ճանաչվում է արդյունավետ և հայտնվում դեղատներում։
Օստեոպաթիան շատ ավելի մոտ է երկրորդ բևեռին․ մենք աշխատում ենք ոչ թե ախտորոշման, այլ կոնկրետ մարդու հետ՝ հաշվի առնելով նրա ապրելակերպը, կարիքներն ու անհատականությունը։ Եթե մարդը մեզ դիմում է միգրենով, հաշվի ենք առնում, թե ինչն է հրահրել առաջին նոպան, ինչ վնասվածքներ ու վիրահատություններ են եղել (պարտադիր չէ՝ գլխի հետ կապված), ինչ միջոցներ է մարդն արդեն ձեռնարկում և որքանով են դրանք օգնում։ Օստեոպաթի աշխատանքը նման է հետախույզի աշխատանքին․ կան կանոններ ու օրինաչափություններ, բայց գլխավորը կոնկրետ մարդու արդյունքն է։
Օստեոպաթիայի սկզբունքները (ԱՀԿ)
Օստեոպաթիան առաջարկում է առողջության պահպանման և հիվանդությունների բուժման տարբեր մոտեցումներ։ Բուժումը և պացիենտների վարումը հիմնվում են հետևյալ սկզբունքների վրա։
- Մարդը դինամիկ գործառութային միասնություն է։ Նրա առողջական վիճակի վրա ազդում են մարմինը, միտքը և հոգին։
- Օրգանիզմն ունի ինքնակարգավորման մեխանիզմներ և ինքնավերականգնման բնական կարողություն։
- Կառուցվածքն ու գործառույթը փոխկապակցված են մարդու օրգանիզմի բոլոր մակարդակներում։
Ամբողջական մոտեցում
Բժշկության զարգացումը սկսվել է մարմինը, միտքն ու հոգին որպես մեկ ամբողջություն դիտարկելուց, շարունակվել առանձին մասնագիտությունների բաժանմամբ, և միայն հիմա՝ ապացուցահեն անհատականացված բժշկության դարում, մենք կրկին հասկանում ենք, որ մարդը մի ամբողջ տիեզերք է, որի գաղտնիքները հնարավոր չէ բացահայտել միայն մեկ գործիքով։
Ժամանակակից բժշկությունը կրկին սկսում է գնահատել մարդու առողջության և կյանքի որակի պահպանման ամբողջական մոտեցումները։ Այսպես առաջացել է լրացուցիչ բժշկության հասկացությունը, որը ներառում է նաև օստեոպաթիան։
Հենց այս համապարփակ մոտեցումն է դժվարացնում օստեոպաթիայի ձևական սահմանումը․ այն պարզապես մկանային, հոդային, կրանիոսակրալ կամ վիսցերալ տեխնիկաներ չէ, այլ առաջին հերթին առողջության փիլիսոփայություն՝ հիմնված սկզբունքների վրա, որոնք դեռևս 19-րդ դարում ձևակերպել է Էնդրյու Թեյլոր Սթիլը։
Բժիշկ Թեյլոր Սթիլն առաջին բժիշկն էր, որը լիովին գիտակցեց կառուցվածքի (անատոմիայի) և գործառույթի (ֆիզիոլոգիայի) փոխկապակցվածությունը։ Այսպիսով, օստեոպաթիան պացիենտակենտրոն թերապևտիկ մոտեցում է, որը մարմինը դիտարկում է որպես մեկ միասնական համալիր։ Այն ներառում է ոչ միայն ձեռքային տեխնիկաներ, այլև այլ միջամտություններ՝ վարժությունների ընտրություն և ապրելակերպի փոփոխություն, որոնց կիրառումը հնարավոր չէ առանց ֆիզիոլոգիայի ու անատոմիայի հիմքերի, ինչպես նաև առաջատար գիտական հետազոտությունների տվյալների իմացության։
Այս հիմնարար մոտեցումը հնարավոր դարձրեց Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) կողմից օստեոպաթիայի ճանաչումը որպես լրացուցիչ բժշկության ոլորտ։
Օստեոպաթիան ընդունում է թե՛ յուրաքանչյուր պացիենտի, թե՛ յուրաքանչյուր օստեոպաթի անհատականությունը, ուստի, ի տարբերություն բազմաթիվ այլ ձեռքային թերապևտիկ մոտեցումների, ունի գործիքների լայն ընտրանի, որտեղ յուրաքանչյուրը կարող է գտնել իրեն արձագանքող մի բան։ Ինչպես չկան երկու նույնական ձյան փաթիլներ, այնպես էլ չեն կարող լինել օստեոպաթիկ բուժման երկու նույնական ծրագրեր։ Քանի որ մարդու օրգանիզմը ամբողջական համակարգ է, դրա վրա կարելի է ազդել տարբեր կողմերից՝ հասնելով նույն արդյունքին։ Օստեոպաթիան տալիս է մոտեցումների և մեթոդների անսահման բազմազանություն՝ ներառյալ մկանների, կապանների, հոդերի, ներքին օրգանների և նյարդային համակարգի վրա ուղղակի ու անուղղակի ազդեցությունը։
Հետազոտությունների և ապացույցների մասին
Բազմաթիվ ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս օստեոպաթիկ բուժման օգտակար ազդեցությունները։ Մոտեցումը խիստ անհատականացված է, և արդյունքը կախված է մասնագետից։ Դրա պատճառով համակարգված վերլուծություններում դժվար է հստակ եզրակացությունների գալ։ Նույն խնդրին բախվում են նաև մանուալ թերապիայի, սպորտային վերականգնման և հոգեբուժության ոլորտները։ Հոգեբուժության ոլորտում ծավալված քննարկմանը հետևելով՝ օստեոպաթների մասնագիտական համայնքում այժմ քննարկվում է, թե արդյոք առանձին կլինիկական դեպքերին պետք է ավելի մեծ կշիռ տալ, քան մասնակիցների մեծ խմբերի համախմբված արդյունքներին։ Այս մոտեցման կողմնակիցների կարծիքով այն ավելի լավ է արտացոլում այդ մասնագիտությունների աշխատանքի առանձնահատկությունները, քան սուր վիճակների բուժման մեջ կիրառվող ապացուցողական չափանիշները։
Ստորև հղված հոդվածում օստեոպաթ և գիտությունների թեկնածու Նատալյա Երմաչենկոն մանրամասն անդրադառնում է օստեոպաթիայի ու բժշկության հետազոտություններին և դրանց սահմանափակումներին։
Կարդալ հոդվածը