Ապացուցողականությունը բժշկության մեջ
Առողջության մասին հոգ տանելու եղանակների մեջ կարելի է առանձնացնել երկու բևեռ՝ աշխատանք վիճակի կամ ախտորոշման հետ և աշխատանք կոնկրետ մարդու հետ։ Օստեոպաթիան մոտ է երկրորդ բևեռին, բայց խոսակցությունը կսկսենք բժշկությունից։
Ժամանակակից ապացուցահեն բժշկության համար հիմնականն առաջին ուղին է, թեև կա անհատականացման ձգտում։ Բուժման մարտավարության անհատական ընտրությունը, միևնույն է, հիմնվում է այնպիսի հետազոտությունների վրա, ինչպիսիք են՝ «վերարտադրողական տարիքի՝ աուրայով միգրեն ունեցող կանանց մոտ X դեղամիջոցը նվազեցնում է նոպաների հաճախականությունը Y%-ով»։ Առանց դրա բժշկությունը կմնար միջնադարում։ Նման հետազոտություններն իրականացվում են սահմանված կանոններով՝
1) Միևնույն վիճակով կամ ախտորոշմամբ մարդկանց մեծ խումբ։
2) Այդ խմբի առավելագույն միատարրություն։
3) Կրկնակի կույր հետազոտություն․ դեղի փորձարկման ժամանակ ո՛չ պացիենտը, ո՛չ բժիշկը չգիտեն, թե ով է ստանում դեղը, իսկ ով՝ պլացեբո։
Որքանո՞վ են հասանելի ապացուցողականության իդեալները բժշկական պրակտիկայում։
Միևնույն ախտորոշումը։ Համեմատաբար հարմար է, երբ խոսքը հստակ սահմանվող ախտորոշումների մասին է։ Սովորաբար դրանք կա՛մ միանշանակ որոշվում են անալիզներով, գենետիկական թեստերով և նման հետազոտություններով, կա՛մ լուրջ ու վտանգավոր վիճակներ են, որոնք հաճախ վերջնականապես հաստատվում են հետմահու։ Իսկ ի՞նչ անել «դորսալգիա», այսինքն՝ պարզապես մեջքի ցավ, ախտորոշման հետ։ Մեջքը ցավում է տարբեր տեղերում, տարբեր շարժումների ժամանակ (կամ դրանցից անկախ), տարբեր հանգամանքներում ցավը թեթևանում կամ ուժեղանում է։ Որքանո՞վ միատարր կլինի «դորսալգիա» ախտորոշմամբ միավորված ընտրանքը։ Լավ լուրն այն է, որ որոշ չափով անհամասեռությունը կարելի է փոխհատուցել ընտրանքի մեծությամբ, ինչպես նաև միատարրությունն առանձին ստուգել վիճակագրական մեթոդներով։
Ընտրանքի միատարրություն․ իդեալական կլիներ, եթե բոլոր մասնակիցները լինեին նույն տարիքի, նախկինում տարած լինեին նույն հիվանդությունները, նույն սեռի լինեին, իսկ հետազոտության պահին նրանց դաշտանային ցիկլերը նույն փուլում գտնվեին։ Այդ դեպքում վիճակագրական մեթոդները հնարավոր կլիներ կիրառել առավել ճշգրիտ։ Այդ պատճառով մկների հետազոտություններում օգտագործվում են որոշակի գենետիկական գծերի և հնարավորության դեպքում արու մկներ։ Այս ամենը ընտրանքը հնարավորինս միատարր դարձնելու փորձ է՝ գիտակցելով, որ իսկապես միատարր այն լինել չի կարող։
Պլացեբո վերահսկումը լավ է աշխատում դեղերի և զգալիորեն ավելի վատ՝ տեխնիկապես բարդ մեթոդների հետազոտության դեպքում։ Ինչպե՞ս կատարել ատամնաբուժական միջամտություն, որը զգացողություններով չի տարբերվի իրականից, բայց չի պարունակի արդյունքը որոշող հիմնական տարրերը։
Այսպիսով, բժշկության ապացուցողականությունը հեռու է ֆիզիկայի ապացուցողականությունից։ Ասում են՝ «բժշկությունը երկրորդ ամենաճշգրիտ գիտությունն է աստվածաբանությունից հետո»։ Այնուամենայնիվ, նման ապացուցողականությունը լավագույնն է, ինչ ունենք այսօր, և այն բավարար է բազմաթիվ խնդիրներ արդյունավետ լուծելու համար։
Հնարավո՞ր է ապացուցողականություն օստեոպաթիայի մեջ։
Կարճ պատասխանը՝ որոշ չափով և սովորաբար հետևյալ պայմաններով՝
Մեծ, իսկ ավելի լավ է՝ շատ մեծ ընտրանքներ։
Կամ հակառակը՝ դեպքերի ուսումնասիրություններ՝ կոնկրետ դեպքերի մանրամասն նկարագրությամբ։
Մեծ ընտրանքների հետ աշխատելիս օստեոպաթի գործողությունները չպետք է սահմանափակվեն արձանագրությամբ․ օստեոպաթները պարզապես չեն աշխատում արձանագրություններով, ուստի նման հետազոտությունները պատշաճ չեն։
Օստեոպաթիան խիստ անհատականացված է․ այն աշխատում է ոչ թե ախտորոշման, այլ կոնկրետ մարդու հետ՝ հաշվի առնելով նրա ապրելակերպը, կարիքներն ու անհատականությունը։ Մարտավարության և կոնկրետ տեխնիկաների ընտրությունն արդյունքում շատ անհատական է։ Նույն ախտորոշմամբ մեկ այլ մարդու համար նույն մարտավարությունը կրկնելն իմաստ չունի, քանի որ նրա ողնաշարի ծանրաբեռնվածության բաշխումը, ֆիզիկական ակտիվությունը, վիրահատությունների ու վնասվածքների պատմությունն այլ են։
Օստեոպաթիայի մեջ, ի տարբերություն գիտության և ապացուցահեն բժշկության, սովորաբար խոսքը արդյունքների վերարտադրելիության մասին չէ։ Ինչպես չկան երկու նույնական պացիենտներ, այնպես էլ չկան երկու նույնական օստեոպաթներ։ Մենք տարբեր կերպ ենք կառուցում մարտավարությունն ու ընտրում տեխնիկաները։ Յուրաքանչյուր դեպք եզակի է։ Ստուգման միակ եղանակը սեանսի վերջում շարժումների կրկնակի ստուգումն ու պացիենտի սուբյեկտիվ զգացողություններն են։ Փաստորեն օստեոպաթն ավելի շատ մարդուն համեմատում է հենց իր, քան մյուսների հետ։
Եթե բժշկության մեջ առանց արձանագրությունների քաոս կսկսվի, ապա օստեոպաթիայում արձանագրությամբ աշխատելը աշխատանքի շատ ցածր որակ է․ արձանագրություններն օգտագործվում են միայն օստեոպաթների ուսուցման համար։ Պատշաճ հետազոտություններն այժմ օստեոպաթի աշխատանքը հիմնականում մեկնաբանում են որպես սև արկղ․ կա նման գանգատներով պացիենտների խումբ, կան օստեոպաթներ, որոնք կատարում են ոչ թե նույն միջամտությունը, այլ այն, ինչ անհրաժեշտ են համարում յուրաքանչյուր դեպքում, և կա արդյունքների գնահատում։
Ի՞նչ հետազոտություններ կան օստեոպաթիայի արդյունավետության մասին։
Դիտարկենք արդյունավետությունը ստուգող մի քանի հոդված։ Դրանք վերաբերում են տարբեր կլինիկական վիճակների և տարբերվում մեթոդաբանությամբ։ Միասին հակասական տպավորություն են ստեղծում, ինչը օրինաչափ է՝ հաշվի առնելով օստեոպաթիայի առանձնահատկությունները, ոչ ծանր վիճակներով պացիենտների դիմելը (վիճակագրական վերլուծությունն ավելի դժվար է) և այլ մեթոդաբանական բարդություններ, որոնց մասին կխոսենք բաժնի վերջում։
Միգրեն
Միգրեն։ Իտալական հետազոտությանը մասնակցել են միգրեն ունեցող 225 մարդ և 6 օստեոպաթ։ Մասնակիցներին բաժանել են երեք խմբի՝ օստեոպաթիկ բուժում, պլացեբո (օստեոպաթիկ աշխատանքի նմանակում) և վերահսկիչ խումբ (առանց ձեռքային ազդեցության)։ Բոլորը ստացել են դեղորայքային բուժում։ Կարևոր է, որ յուրաքանչյուր պացիենտի հետ աշխատել է վեց օստեոպաթներից մեկը՝ հնարավորություն ունենալով երկարաժամկետ մարտավարություն կառուցել։ Կես տարվա ընթացքում պացիենտներն անցել են 8 սեանս։ Արդյունքում օստեոպաթիկ բուժում ստացածների վիճակը հետազոտության վերջում զգալիորեն ավելի լավ է եղել, քան մյուս խմբերինը՝ ըստ HIT-6 գլխացավի ազդեցության ցուցիչի։
Cerritelli, F., Ginevri, L., Messi, G., Caprari, E., Di Vincenzo, M., Renzetti, C., Cozzolino, V., Barlafante, G., Foschi, N., Provinciali, L., 2015. Clinical effectiveness of osteopathic treatment in chronic migraine: 3-Armed randomized controlled trial. Complementary Therapies in Medicine 23, 149–156. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2015.01.011
Գոտկատեղի ցավ
Գոտկատեղի ցավ։ Բրիտանական հետազոտություն՝ առնվազն 3 ամիս գոտկատեղի ցավ ունեցող 330 մարդու մասնակցությամբ։ Մասնակիցներին բաժանել են երեք խմբի․ մեկը ստացել է օստեոպաթիկ բուժում, մյուսը խմբային վարժություններ է կատարել, իսկ երրորդի հետ անհատապես աշխատել է ֆիզիոթերապևտը՝ վարժությունների և ձեռքային տեխնիկաների համադրությամբ։ Բոլոր խմբերում վիճակը բարելավվել է։ Միևնույն ժամանակ վերահսկիչ խումբ չի եղել (իսկ ինչպե՞ս նմանակել վարժությունները), ուստի արդյունքները հնարավոր չէ համեմատել ինքնաբուխ բարելավման հետ։ Խնդիրը մասամբ լուծվել է նրանով, որ ընդգրկվել են միայն երկար ժամանակ ցավ ունեցող մարդիկ։ Հետաքրքիր է՝ օստեոպաթիայի ամբողջ ընթացքն ավարտել է համապատասխան խմբի 80%-ը, իսկ վարժությունների ընթացքը՝ միայն 40%-ը։ Այստեղից ենթադրություն է առաջանում, որ օստեոպաթիան կամ այլ ձեռքային մոտեցումները կարող են ընտրության մեթոդ լինել այն մարդկանց համար, որոնք այս կամ այն պատճառով այժմ պատրաստ չեն կանոնավոր մարզվել հրահանգչի հետ։
Chown, M., Whittamore, L., Rush, M., Allan, S., Stott, D., Archer, M., 2008. A prospective study of patients with chronic back pain randomised to group exercise, physiotherapy or osteopathy. Physiotherapy 94, 21–28. https://doi.org/10.1016/j.physio.2007.04.014
Օստեոարթրոզ և արյան շրջանառություն
Օստեոարթրոզ, արյան շրջանառություն։ Ռենտգենով հաստատված օստեոարթրոզ ունեցող 30 պացիենտ ընդհանուր պրակտիկայի բժիշկների կողմից ուղարկվել է օստեոպաթիկ խորհրդատվության։ Բոլորի հետ աշխատել է նույն օստեոպաթը և, ինչը հազվադեպ է, պայմանական արձանագրությամբ։ Պայմանական, քանի որ սահմանված էին շրջաններն ու տեխնիկաները, բայց ոչ կատարման մանրամասները։ Տեխնիկաները ներառել են աշխատանք կրծքային և կոնքային դիաֆրագմաների հետ, գանգային աշխատանք և ուղղակի աշխատանք ազդրային զարկերակի հետ՝ արյան շրջանառությունը կարգավորելու նպատակով։ Բոլոր 30-ն անցել են նույն օստեոպաթիկ ստուգումը, բայց դրան հաջորդող բուժումը ստացել է միայն 15-ը։ Արդյունքը գնահատվել է օրթոպեդիկ թեստերով, ուլտրաձայնով և պացիենտի սուբյեկտիվ գնահատմամբ։
Հոդվածը հետաքրքիր է նրանով, որ ընտրված խնդիրը բավական տեղային էր և նման դրսևորումներով։ Դրա և բոլորի հետ մեկ օստեոպաթի՝ տեխնիկաները համեմատաբար նույն կերպ կատարելու շնորհիվ հնարավոր է եղել օգտագործել արձանագրություն։ Սա զգալի առավելություն է տվյալների վիճակագրական մշակման ճշտության և մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդների կիրառելիության համար։ Նման հետազոտություն կառուցել, օրինակ, գոտկատեղի ցավի համար, շատ ավելի դժվար է։
Jardine, W.M., Gillis, C., Rutherford, D., 2012. The effect of osteopathic manual therapy on the vascular supply to the lower extremity in individuals with knee osteoarthritis: A randomized trial. International Journal of Osteopathic Medicine 15, 125–133. https://doi.org/10.1016/j.ijosm.2012.07.001
Նորածիններ
Նորածիններ։ Բժիշկ Ռոլանդի և գործընկերների ամփոփիչ հոդվածը նկարագրում է օստեոպաթների աշխատանքի արդյունքները նորածինների ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում։ Առավել նկատելի արդյունքն այն է, որ պացիենտներն ավելի շուտ են դուրս գրվում, եթե նրանց հետ աշխատում է օստեոպաթը։ Սա նշանակում է կրծքով կերակրման, քաշի ավելացման և շնչառական գործառույթների ավելի արագ կարգավորում, օրինակ՝ թոքաբորբից հետո։ Մեթոդաբանորեն, սակայն, հոդվածը զիջում է լուրջ մետավերլուծություններին․ նշված չեն հոդվածների ներառման և բացառման չափանիշները, պացիենտների ընդհանուր թիվը և այլն։ Սա օստեոպաթիկ հրապարակումների ընդհանուր խնդիրներից է․ հետազոտությունների իրականացման ու նկարագրության միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցման գործընթացը դեռ շարունակվում է։ Իսկ մինչև վերջերս համայնքում հետազոտական հոդված էին անվանում «մենք գործընկերներով այսպես փորձեցինք և հիանալի ստացվեց» տիպի հրապարակումները։
Roland, H., Brown, A., Rousselot, A., Freeman, N., Wieting, J., Bergman, S., Mondal, D., 2022. Osteopathic Manipulative Treatment Decreases Hospital Stay and Healthcare Cost in the Neonatal Intensive Care Unit. Medicines 9, 49. https://doi.org/10.3390/medicines9100049
Մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա
Մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա։ Օստեոպաթիայի՝ որպես լրացուցիչ թերապիայի արդյունավետության մանրամասն ակնարկ՝ գրեթե 50 000 վերլուծված հոդված և 2500 պացիենտ։ Դիտարկվել են և՛ պատահականացված վերահսկվող հետազոտություններ, և՛ առանձին կլինիկական դեպքեր։ Վերջիններից հետաքրքիր է, օրինակ, դեպքը, երբ ուլտրաձայնով հաստատվել է արգանդի հետևում գտնվող ձվարանի վերադարձը բնականոն դիրքի։ Արձանագրվել են գոտկատեղի ցավի բարելավում հղիության ընթացքում և ծննդաբերությունից հետո, կոնքային տարբեր ցավերի թեթևացում, ծննդաբերության և դաշտանադադարի ընթացքի բարելավում, ցավազրկողների ընդունման նվազում դիսմենորեայի ժամանակ։ Հեղինակներն առանձին վերլուծել են կողմնակի ազդեցությունները՝ սեանսից հետո թուլություն, քնկոտություն, փոքր ժամանակավոր անհարմարություն։ Նրանք եզրակացնում են, որ թեև տվյալները չափազանց անհամասեռ են կլինիկական հանձնարարականներ ձևակերպելու համար, հիմքեր կան օստեոպաթիան կանանց առողջության խնամքի անվտանգ լրացուցիչ մեթոդ համարելու։
Ruffini, N., D’Alessandro, G., Pimpinella, A., Galli, M., Galeotti, T., Cerritelli, F., Tramontano, M., 2022. The Role of Osteopathic Care in Gynaecology and Obstetrics: An Updated Systematic Review. Healthcare (Basel) 10, 1566. https://doi.org/10.3390/healthcare10081566
Նյարդաբանություն
Նյարդաբանություն։ Իտալացի հետազոտողների համակարգված ակնարկը վերաբերում է նյարդաբանական վիճակների դեպքում օստեոպաթիայի արդյունավետությանը։ Ընդհանուր եզրակացությունը նույնն է, ինչ շատ այլ ակնարկներում․ տվյալները շատ անհամասեռ են, հետազոտություններից շատերը մեթոդաբանական թերություններ ունեն, ուսումնասիրվել են քիչ թվով նյարդաբանական վիճակներ, և արդյունավետության մասին միանշանակ եզրակացություն անել հնարավոր չէ։ Միևնույն ժամանակ հոդվածում կա տարբեր արդյունքներով հետազոտությունների արժեքավոր հավաքածու, ինչպես նաև իրավիճակը բարելավելու ընդհանուր մեթոդաբանական առաջարկներ, որոնց կանդրադառնանք բաժնի վերջում։
Միգրեն։ Դիտարկվել է երկու հոդված․ մեկում օստեոպաթիկ աշխատանքը վիճակագրորեն նշանակալի բարելավում չի տվել, մյուսում՝ կյանքի որակի զգալի բարձրացում։
Պարկինսոնի հիվանդություն։ Հղում է տրված հետազոտության, որտեղ օստեոպաթիկ աշխատանքը զգալիորեն բարելավել է Պարկինսոնի հիվանդություն ունեցող մարդկանց քայլքը։
Լարվածության գլխացավեր։ Չորս հոդվածներում էլ օստեոպաթիկ աշխատանքից արձանագրվել է վիճակագրորեն նշանակալի բարելավում։
Մանկական ուղեղային կաթված։ Երեք հոդվածներից մեկում բարելավում չկա (կիրառվել են միայն գանգային տեխնիկաներ՝ օստեոպաթիայի հնարավորությունների ակնհայտ սահմանափակում), երկրորդում բարելավում կա, իսկ երրորդում ուսումնասիրվել է փորկապության խնդիրը, և աշխատանքը տվել է պացիենտների վիճակի զգալի բարելավում։
Cerritelli, F., Ruffini, N., Lacorte, E., Vanacore, N., 2016. Osteopathic manipulative treatment in neurological diseases: Systematic review of the literature. Journal of the Neurological Sciences 369, 333–341. https://doi.org/10.1016/j.jns.2016.08.062
Քունքաստործնոտային հոդ
Քունքաստործնոտային հոդ։ Իտալական հետազոտությանը մասնակցել է հոդի ցավ և կտկտոց ունեցող 50 մարդ։ Օստեոպաթիկ բուժում ստացել է 25-ը։ Բոլորի հետ աշխատել է մեկ օստեոպաթ, ինչը մի կողմից բարձրացնում է ընտրանքի միատարրությունը, մյուս կողմից ցույց է տալիս տվյալ մասնագետի բուժման արդյունավետությունը, ոչ թե օստեոպաթիայինը՝ ընդհանրապես։ 25 հոգանոց վերահսկիչ խումբը ստացել է պահպանողական բուժում։ Հետազոտության ընթացքում 50 մասնակիցներից ոչ ոք օրթոդոնտիկ բուժում չի ստացել։ Գնահատվել են ցավը՝ սուբյեկտիվ սանդղակով, հոդի ցուցիչը, հոդագլխի կողմնային տեղաշարժը և պահանջված ցավազրկողների քանակը։ Ցուցանիշների մեծ մասով օստեոպաթիկ բուժում ստացած խումբն ավելի լավ վիճակում էր։ Արդյունքները վիճակագրորեն հավաստի են, ընդ որում ընդգրկել են բավական երկար ժամանակահատված։ Բուժումը տևել է կես տարի, իսկ ավարտից երկու ամիս անց մասնակիցներին կրկին հրավիրել են գնահատման։ Հոդի խնդիրները զգալիորեն քիչ էին օստեոպաթիկ խմբում թե՛ բուժման վերջում, թե՛ երկու ամիս անց։
Cuccia, A.M., Caradonna, C., Annunziata, V., Caradonna, D., 2010. Osteopathic manual therapy versus conventional conservative therapy in the treatment of temporomandibular disorders: A randomized controlled trial. Journal of Bodywork and Movement Therapies 14, 179–184. https://doi.org/10.1016/j.jbmt.2009.08.002
Պլագիոցեֆալիա
Պլագիոցեֆալիա (նորածինների գլխի անհամաչափություն)։ Հետազոտությանը մասնակցել է 96 փոքրիկ․ կեսը ստացել է օստեոպաթիկ բուժում, իսկ մյուս կեսի գլխին պարզապես մեղմ հպվել են։ Գլխի չափերը գնահատվել են եռամսյա բուժման վերջում և մեկ տարեկանում։ Երկու դեպքում էլ օստեոպաթիկ բուժում ստացած խմբի օգտին տարբերությունները հավաստի են եղել։
Bagagiolo, D., Priolo, C.G., Favre, E.M., Pangallo, A., Didio, A., Sbarbaro, M., Borro, T., Daccò, S., Manzoni, P., Farina, D., 2022. A Randomized Controlled Trial of Osteopathic Manipulative Therapy to Reduce Cranial Asymmetries in Young Infants with Nonsynostotic Plagiocephaly. Am J Perinatol 39, S52–S62. https://doi.org/10.1055/s-0042-1758723
Ի վերջո, օստեոպաթիան աշխատո՞ւմ է, թե՞ ոչ։
Ըստ երևույթին, դա մեծապես կախված է կոնկրետ օստեոպաթի հմտություններից և կոնկրետ պացիենտի վիճակից, ինչպես նաև հետազոտության մեթոդաբանությունից, որի մասին՝ ստորև։ Հավանաբար հենց սա է բացատրում, որ նույն խնդրի մասին կարելի է գտնել և՛ վիճակագրորեն նշանակալի բարելավում արձանագրող, և՛ որևէ արդյունք չցուցադրող հոդվածներ։ Այստեղից էլ ակնարկների ճիշտ եզրակացությունը․ չգիտենք՝ մեթոդն ընդհանուր առմամբ աշխատում է, թե ոչ։
Ամենամեծ մեթոդաբանական խնդիրներից մեկն այն է, որ թեև օստեոպաթները՝ մասնագիտության եվրոպական ընկալմամբ, պատրաստվում են բավական ստանդարտ ձևերով, գործնականում աշխատում են շատ տարբեր։ Սատանան, ինչպես միշտ, մանրուքների մեջ է։ Շոշափման հմտությունը, տրամաբանությունն ու փորձը հսկայական տարբերություն են ստեղծում կոնկրետ օստեոպաթների արդյունքների միջև և դժվարացնում «օստեոպաթիան օգնում է…» տիպի ընդհանրացումները։ Ավելի ճիշտ է ասել՝ «օստեոպաթ Ջիմ Ուոթսոնը հրաշալի աշխատում է ուսի տարբեր խնդիրների հետ, բայց գլխացավի դեպքում ավելի լավ է դիմել Ֆրեդ Սիմոնսին»։ Սա հաստատվում է բժիշկ Սաբինիի և գործընկերների հետաքրքիր հետազոտությամբ՝ Sabini, R.C., Leo, C.S., Moore, A.E., 2013. The relation of experience in osteopathic palpation and object identification. Chiropr Man Therap 21, 38. https://doi.org/10.1186/2045-709X-21-38։ Կտորի ու փրփրապլաստի շերտերի տակ ծածկված մանր առարկաները շոշափելով ճանաչելու առաջադրանքը տրվել է տարբեր փորձով ու պատրաստվածությամբ մարդկանց՝ հայտնի օստեոպաթների, ուսանողների և պարզապես ցանկացողների։ Պարզվել է, որ արդյունքները փորձից կախված չեն։ Որոշ մարդիկ շատ լավ են կատարել առաջադրանքը, բայց նրանք եղել են բոլոր խմբերում։
Օստեոպաթիկ հետազոտությունների այլ մեթոդաբանական խնդիրները լավ նկարագրված են բժիշկ Ցերրիտելլիի և գործընկերների՝ նյարդաբանական խնդիրների դեպքում օստեոպաթիայի արդյունավետության մասին վերը մեջբերված հոդվածում։
Ընտրանքների մեծ անհամասեռություն։ Նույնիսկ մեկ ախտորոշմամբ պացիենտների մի մասը բավական լավ է զգում, իսկ մյուս մասն ունի ևս տասնյակ ախտորոշումներ և կյանքի ցածր որակ։ Պատշաճ հոդվածներում միատարրությունն առանձին ստուգվում է վիճակագրորեն, բայց օստեոպաթիկ ոչ բոլոր հոդվածներում է դա արվում, և ոչ բոլորում է հաստատվում փորձարարական ու վերահսկիչ խմբերի համեմատման համար անհրաժեշտ միատարրությունը։
Հետազոտողները քիչ ուշադրություն են դարձնում օստեոպաթիային զուգահեռ ստացվող բուժմանը։ Չկան տվյալներ ընդունվող դեղերի ու դեղաչափերի, ապրելակերպի, ֆիզիկական ակտիվության և այլնի մասին։
Օստեոպաթիայի կողմնակի ազդեցությունները նույնպես չեն դիտարկվում։ Թեև սովորաբար դրանք փոքր են, դրանց մասին լռելը ճիշտ չէ։
Հեղինակները եզրակացնում են, որ այս հետազոտություններում շատ դժվար է հավասարակշռել խիստ հիմնավորումն ու արդյունքների վերարտադրելիությունը՝ մի կողմից, և անհատական փորձն ու կլինիկական ինտուիցիան՝ մյուս կողմից։
Ի՞նչ անել պացիենտին։ Ո՞ւմ դիմել։
Առաջին հերթին օստեոպաթիան չի կարելի վեր դասել ապացուցահեն բժշկությունից։ Կան բացառություններ․ օրինակ՝ բրիտանական NHS-ը հենաշարժիչ խնդիրների դեպքում օստեոպաթներին առաջարկում է որպես առաջնային դիմելու օղակ։ Վտանգի նշանները որոշելու և պացիենտին ուղղորդելու պատասխանատվությունն այդ դեպքում օստեոպաթինն է, և բրիտանական օստեոպաթիկ կրթությունը մասնագետներին պատրաստում է դրան։
Հաստատ պետք չէ ժամանակ ծախսել օստեոպաթների վրա հետևյալ դեպքերում՝
Սուր վնասվածք։
Արյան շրջանառության սուր խանգարում։
Այլ անհետաձգելի վիճակներ։
Մաշկի ամբողջականության խախտում։
Սուր հոգեբուժական վիճակներ։
Պացիենտի անհամաձայնություն։
Մնացած դեպքերում օստեոպաթի աշխատանքը, որպես կանոն, ենթադրում է բժիշկների հետ զուգահեռ աշխատանք։ Գրագետ և պատասխանատու օստեոպաթը միշտ հարցնում է, թե գանգատի մասին ինչ է ասել օրթոպեդը, գինեկոլոգը, մանկաբույժը և այլն։ Օստեոպաթները սերտ համագործակցում են բժիշկների հետ, ինչը ոչ միայն էթիկապես ճիշտ է, այլև բարելավում է պացիենտի արդյունքը։
Միևնույն ժամանակ շատ խնդիրներ լուծվում են նաև միայն օստեոպաթիկ սեանսներով։ Հիմնականում դա վերաբերում է հենաշարժիչ համակարգին, բայց չի սահմանափակվում դրանով։
Ապագա պացիենտի առաջ, փաստորեն, երկու հարց է կանգնած՝
Արդյո՞ք սկզբունքորեն ընդունելի է իր համար օստեոպաթիան՝ իմանալով, որ այն երաշխիքներ չի տալիս, բայց սովորաբար փոքր ռիսկեր է ենթադրում։
Կոնկրետ ո՞ր օստեոպաթին դիմել։
Վերը դիտարկված հետազոտություններից դատելով՝ օստեոպաթի ընտրությունը հաջողության սկզբունքային գործոն է։ Մեկի մոտ կստացվի, մյուսի մոտ՝ ոչ։ Մնում է հետևել խորհուրդներին, ստուգել փորձն ու որակավորումը և վստահել ինտուիցիային։ Գործնական լուծում կարող է լինել պայմանավորվել, օրինակ, երեք սեանսի համար, և եթե նկատելի ազդեցություն չլինի, փորձել մեկ այլ օստեոպաթի կամ փոխել օգնող մասնագետների որոնման ուղղությունը։ Հաճախ օստեոպաթներն իրենք են դա առաջարկում։
Ո՞վ եք դուք նման եզրակացություններ անելու համար։
Հոդվածի հեղինակն է Նատալյա Երմաչենկոն՝ օստեոպաթ (Եվրոպական օստեոպաթիայի դպրոց, Մեծ Բրիտանիա), ֆիզիոլոգիայի և նեյրոկենսաբանության գիտությունների թեկնածու (Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարան), Երևանի Still Point օստեոպաթիայի կենտրոնի հիմնադիրն ու ղեկավարը, Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցված օստեոպաթների մասնագիտական ասոցիացիայի նախագահը։